eIDAS và eIDAS 2.0: Những thay đổi doanh nghiệp, tổ chức cần biết

09/11/2026
13:54

1. eIDAS là gì?

Trước khi có eIDAS, mỗi quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) áp dụng những quy định riêng về chữ ký điện tử, song, chính vì vậy, lại tại ra sự phức tạp trong quy định pháp lý giữa các quốc gia và cản trở các giao dịch xuyên biên giới. Ví dụ, một chữ ký điện tử có giá trị pháp lý tại Pháp chưa chắc đã được công nhận tại Đức hoặc Tây Ban Nha.

Để giải quyết vấn đề này, EU ban hành Quy định (EU) số 910/2014, hay còn gọi là eIDAS (Electronic Identification, Authentication and Trust Services – Định danh điện tử, xác thực và dịch vụ tin cậy), được thông qua ngày 23 tháng 7 năm 2014 và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2016. eIDAS được áp dụng trực tiếp và thống nhất tại toàn bộ 27 quốc gia thành viên, không cần chuyển hóa thành luật quốc gia.

eIDAS hướng tới 3 mục tiêu chính là tạo ra một thị trường số duy nhất tại châu Âu thông qua việc công nhận các danh tính điện tử, đảm bảo tính pháp lý và an toàn cho các giao dịch điện tử xuyên biên giới và thiết lập khuôn khổ tin cậy cho các dịch vụ số thông qua các Nhà cung cấp dịch vụ tin cậy (QTSP – Qualified Trust Service Provider).

2. Ba cấp độ chữ ký điện tử theo eIDAS

eIDAS thiết lập mô hình ba cấp độ chữ ký điện tử với các yêu cầu kỹ thuật và giá trị chứng minh pháp lý khác nhau.

a. Cấp độ 1 – Chữ ký điện tử cơ bản (SES)

Yêu cầu:

Dữ liệu ở dạng điện tử được gắn liền với dữ liệu điện tử khác
Được sử dụng với mục đích ký kết
Không yêu cầu một tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể

Ví dụ: Nhấn nút đồng ý điều khoản, đánh dấu checkbox, nhập tên vào biểu mẫu hoặc xác nhận qua email.

Giá trị pháp lý: Có giá trị trong giao dịch hợp đồng cơ bản.

b. Cấp độ 2 – Chữ ký điện tử nâng cao (AES)

Yêu cầu:

Liên kết duy nhất với người ký
Có khả năng xác định danh tính người ký
Được tạo bằng dữ liệu thuộc quyền kiểm soát duy nhất của người ký
Mọi thay đổi sau khi ký trên tài liệu đều có thể được phát hiện

Ví dụ: Hợp đồng lao động, thỏa thuận bảo mật (NDA), hợp đồng thương mại và văn bản ủy quyền.

Giá trị pháp lý: Có giá trị chứng minh cao, được khuyến nghị sử dụng cho các hợp đồng quan trọng.

c. Cấp độ 3 – Chữ ký điện tử đảm bảo (QES)

Yêu cầu:

Đáp ứng toàn bộ yêu cầu của chữ ký điện tử nâng cao (AES)
Được tạo bằng thiết bị tạo chữ ký đảm bảo (QSCD – Qualified Signature Creation Device)
Dựa trên chứng thư số do các Nhà cung cấp dịch vụ tin cậy QTSP phát hành

Ví dụ: Văn bản công chứng điện tử, đấu thầu công quy mô lớn,…

Giá trị pháp lý: Có giá trị tương đương chữ ký viết tay theo Điều 25 eIDAS

3. eIDAS 2.0: Những thay đổi mới

Quy định eIDAS được sửa đổi bởi Quy định (EU) 2024/1183, được công bố ngày 30/04/2024 và có hiệu lực từ ngày 20/05/2024.

Một trong những nội dung trọng tâm của eIDAS 2.0 là triển khai Ví định danh số châu Âu (European Digital Identity Wallet – EUDIW). Theo đó, mỗi quốc gia thành viên EU phải cung cấp ứng dụng cho phép công dân và cư dân lưu trữ, xuất trình các thông tin định danh và chứng thực điện tử đã được xác minh. Các thông tin có thể bao gồm: thẻ căn cước, giấy phép lái xe, văn bằng, chứng chỉ và các thông tin định danh và thuộc tính đã được chứng thực. Ví định danh số có khả năng tương tác trên phạm vi toàn EU, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xác minh danh tính và thực hiện các giao dịch số xuyên biên giới.

Ngoài ra, eIDAS 2.0 cũng đặt ra các yêu cầu mới cho các Nhà cung cấp dịch vụ tin cậy về an ninh mạng, kiểm toán và giám sát, duy trì hoạt động kinh doanh và khả năng liên tục của dịch vụ; bổ sung các dịch vụ tin cậy mới: lưu trữ điện tử, quản lý thuộc tính và sổ cái điện tử (Qualified Electronic Ledgers); tăng cường khả năng tương tác bằng cách công nhận chữ ký điện tử đảm bảo được cấp tại một quốc gia EU sẽ được công nhận tại các quốc gia thành viên khác theo khuôn khổ pháp lý eIDAS.

4. Lợi ích và tác động của eIDAS 2.0

eIDAS 2.0 mang lại lợi ích thiết thực cho công dân, doanh nghiệp và chính phủ, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái số an toàn, minh bạch và liên thông trên toàn EU, cụ thể:

Đối với công dân: eIDAS 2.0 giúp người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ công và tư thông qua Ví định danh số châu Âu (EUDI Wallet). Việc xác thực danh tính được đơn giản hóa, đồng thời tăng cường bảo mật dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư và quyền kiểm soát thông tin khi chia sẻ trực tuyến.
Đối với doanh nghiệp: Quy định giúp đơn giản hóa quy trình xác minh danh tính khách hàng, tiết kiệm chi phí vận hành và giảm thiểu rủi ro gian lận. Đồng thời, việc chuẩn hóa định danh điện tử và dịch vụ tin cậy trên toàn EU tạo thuận lợi cho giao dịch xuyên biên giới, mở rộng thị trường và phát triển các dịch vụ số mới.
Đối với chính phủ: eIDAS 2.0 góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến thông qua việc đơn giản hóa quy trình định danh và xác thực. Quy định cũng thúc đẩy chuẩn hóa, liên thông hệ thống giữa các quốc gia thành viên, giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

eIDAS 2.0 đặt ra những tiêu chuẩn ngày càng cao đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tin cậy trên toàn cầu. Mới đây, SAVIS đã chính thức đạt chứng nhận eIDAS 2.0 với toàn bộ các dịch vụ tin cậy của TrustCA (bao gồm: Dịch vụ ký số từ xa – TrustCA Remote Signing, Dịch vụ chứng thực cấp dấu thời gian – TrustCA Timestamp và Con dấu điện tử (eSeal)), đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình khẳng định năng lực công nghệ, bảo mật và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về dịch vụ tin cậy số.